calm, expected, accepting, been there done that kind of state

You don’t express yourself to social media like you used to, because you learned most of them are not relevant, let alone detrimental

You don’t fight or escape from the pains anymore, but nibble on them instead, note sure since you know they are an inevitable part of life or they have just become familiar, or both

You are still afraid of losses, but not panicked, as you will survive anyway

The only lingering question clings on whether to keep your expectation or just let it slip away. The tug of war between the fulfillment of soul and the increasingly repeated disappointment keeps you in a frustrating headlock.

But I guess it’s all about adulthood, or life.

And as you can see, I failed that writing challenge miserably, guess life is already too tiring for another challenge.

Trở về topic của bài này, tất nhiên là mình còn xa mới tới mức giàu (thậm chí ngược với việc giàu), nhưng nhìn lại những quyết định làm mình mất tiền thì chắc làm ngược lại thì sẽ nhanh giàu.

Và cái mình nhận ra là “To be rich, focus more on keeping your money than earning more money”.

Hồi mình mới đi làm, mình luôn tìm những job trả cao nhất, những cơ hội alpha của thị trường hay tập trung làm business để build additional income và equity earning. Và approach đó cũng help mình build earning cũng không tệ.
Tuy nhiên những quyết định có impact nhiều nhất vào net asset của mình lại theo hướng ngược lại, và magnitude cũng lớn hơn rất nhiều. 1 bước đi sai có thể erase accumulated income của 1-2 năm. Và thường 1 quyết định đó sẽ sai một hoặc nhiều trong 4 cái: Invest (1) resources (money, time, effort, connection) into a (2) place (asset, company, people) in (3) a given duration (entry, exit point) with (4) a schedule.

Thực ra những quyết định đó cũng khó có thể tránh được nếu mình muốn có accelerated learning và earning potential. Nếu được làm lại, chắc mình vẫn sẽ chọn như vậy, nhưng sẽ thay đổi về (4) schedule - chia nhiều entry, tăng dần exposure thay vì all-in at once như ngày xưa - vì:

• Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp, exposure của mình với market rất hạn chế, nên khi build thesis với những market/ asset mới thì khả năng sai sẽ cao hơn đúng.

• Lợi thế khi còn mới đi làm là agility (to adapt to new situations) chứ không phải precision.

• Việc chia nhỏ làm nhiều lần entry sẽ giúp cho mình (a) có cơ hội change course nếu cảm thấy approach không đúng, và (b) có thể expose với mình opportunities cùng một lúc.

• Vì có quá nhiều size vào một opportunity ngay lập tức sẽ làm mình dễ bị sunk cost fallacy (both in money and ego currency), increase the stake unneccessarily (dẫn tới learning curve cũng bị ảnh hưởng vì phải tập trung làm firefighting nhiều hơn thay vì nhìn vào bigger picture).

Thêm một điều nữa là mình nhận ra opportunities đến từ narratives (ví dụ: làm việc tại các công ty Tech trong 10 năm đổ lại có earning cao hơn các công ty truyền thống, vì tiền rẻ nên economy reward cho high-growth ventures nhiều hơn), mà narratives sẽ có cycle (tức có lúc lên và có lúc xuống, peak của narrative này sẽ là trough của narrative khác), nên luôn sẽ có cơ hội để entry, dù bạn có miss 1-2 cycle trước đó (tuỳ vào timeframe).
Lúc đó quan trọng là bạn còn resources (không chỉ là tiền) để deploy/ exit những lúc cần hay không.

Over time, market will reward resilience over speed (if you can stay there for long enough).
So be wise and stay solvent (or alive) out there, my friends.

Và tất nhiên, như mọi nỗ lực của con người, ngày mai sẽ bắt đầu.

Có 2 khái niệm mọi người hay nhầm lẫn và hay dùng interchangably là tốt và lịch sự (or xấu và bất lịch sự). Dù 2 khái niệm này có phần overlap nhưng không phải là equal set, và khác nhau về bản chất

Theo mình lịch sự là có sense of others’ permission and act on it. Và cái này highly subjective vì nó liên quan tới sense của actor và cả của object. Ví dụ một số người coi việc người khác nhìn vào màn hình máy tính của mình thì ok, còn một số khác thì không.
Còn tốt là có sense of others’ wellbeing and accomodate it at some cost to oneself. Tại sao lại cần có cost (dù ít hay nhiều)? Vì human best nature can only be shown with tradeoffs.
Và cách để hiểu rõ nhất về cả 2 khái niệm này là on aggregate basis.

Vậy nên sẽ có người lịch sự nhưng không tốt và tốt nhưng không lịch sự. Và nhiều người somewhere in between giữa 2 ranh giới tốt/ xấu, lịch sự/ bất lịch sự vì không consciously aware về what makes what.

And since we have made to this line, let’s be aware and be both to possible extent, consistently.

Cos our behaviors are altered when in a social environment/being watched by someone else. The proliferation of recorders and the emergence of social media further exacerbated this, feeding people with the worthless attention currency.

Then it comes to a question: “Are you living your life?/Has the definition of “your life” changed?”

Since we are a social animal, our life dynamics change as the social construct does, materialistically and essentially. If we do rough mental estimation, the % of time amount we spend in a day just for ourselves/without consideration for others’ existence has shrunk down significantly.

But I stubbornly choose to be left behind, doing things in the obsolete way: JOMO (Joy of missing out) instead of FOMO, being nobody instead of somebody, lurking into a corner of nature without letting everyone know.

Living for the sake of living, not for the show.

Costly, but worth thinking about.

Zoom rộng ra với thế hệ cuối 8x, đầu 9x, thì lời khuyên phổ biến cho tất cả mọi người khi bắt đầu sự nghiệp là “Go to college, get a stable job, work hard, save up and you will be fine”. Và nhìn lại 10-15 năm từ lúc bắt đầu đi làm đến giờ, dù con đường bạn chọn là gì, lời khuyên đó có đúng không. Với mình thì không, not even close.

Another reference:

Paul Krugman

Bad Times for College Graduates

There are so many bad things happening right now, from wars to the looming loss of health insurance for millions of Americans, that the plight of recent college graduates unable to find jobs may not seem like that big a deal. But it’s unusual: Highly educated Americans normally have considerably lower unemployment than the average worker. And it also su…

Read more

a year ago · 1441 likes · 414 comments · Paul Krugman

Để lý giải chút thì những lời khuyên đó thường đến từ thế hệ trước (bố mẹ, chú bác của mình), những người có độ tuổi hình thành thế giới quan (20s 30s) trong giai đoạn cuối chiến tranh và bao cấp, khi sự ổn định là 1 điều xa xỉ. Tức là downside lớn hơn upside rất nhiều nếu bạn chọn làm khác với convention thì Risk:Reward không make sense (Eg: nếu bạn muốn tự doanh lúc bao cấp thì đó là một quyết định thiếu sáng suốt; nguồn lực xã hội phần lớn dành cho government sector, legal framework chưa có → dễ bóc lịch, chưa có nền kinh tế thị trường, khách hàng không có sức mua…). Vậy nên minize down side → chọn 1 công việc nhà nước/ doanh nghiệp quốc doanh là approach tốt hơn nhiều.

Tuy nhiên mọi chuyện ở Việt Nam thay đổi quá nhanh và nhiều từ thời kì Đổi Mới (1986), chỉ cần nhìn vào tăng trưởng GDP là có thể hiểu được 1 phần. Và khi Việt Nam catch up với sự phát triển của thế giới trong những năm gần đây thì global macro cũng bắt đầu có big transition (Covid, BRICS, wars, AI, crypto, budget deficit… just to name a few), tiếp tục accelerate sự biến động. Tất cả dẫn tới meta và landscape của 20 năm trở lại của đất nước khác hoàn toàn so với giai đoạn trước đó. Nên nếu vẫn tin vào lời khuyên phía trên thì chẳng khác gì bring a knife to a gun fight and expect to cut it.

Vậy giờ phải làm gì?

Định viết tiếp mà lười quá nên hẹn lần sau khi có hứng chút.

(I was the tiny black dot on top of that mountain)

1 trong những quyển sách mình thích nhất về strategy là "Playing to Win" (highly recommended nếu ai chưa đọc), nhưng bài này thì mình lại muốn nói về điều ngược lại (thực ra chẳng liên quan tới nhau lắm ngoại trừ cái tên).

Từ trước đến giờ, mọi người hay thắc mắc tại sao mình hay engage vào high-risk activities và thường chịu khá nhiều thiệt hại.

Nhưng thực ra là mình có aware và (có vẻ) cố tình để nhận những điều đó. I guess when you take losses and damages, the coolest (or dumbest, or both) thing you can do is to say you did it intentionally.

Humans have a skewed bias for anticipated rewards, underestimating associated risks and costs. And when they kick in, the poor preparation coupled with the innate risk aversion catches us off guard, leading to a disproportionate downward spiral. Hence an uninformed (and unwise) Risk : Reward ratio.

Been there done that, and I decided not to fall victim to this mortal weakness anymore.

First, let's watch this from Rocky.

One POV I have on life is it's like trading. Both rely on our prediction of outcomes and require commitment and actions in order to deliver maximum results. And the foundational basis is Risk : Reward ratio, which necessitates a balanced view on what you can get and lose. The playbook is not to win everytime, but to survive as long as you can until you have more wins than losses (which is inevitable) and let the compounding do its job.

So my approach is to (1) get the realistic expectation for reward, and (2) be accustomed to the feeling of loss, as soon as possible.

(1) Having too high or too low a target can both undermine your returns, by motivating far-fetched actions or paralyzing them. My learning is that the more you experience, the less diverged your expectation is from the achievable line.

(2) The amplified perception of loss/ risk also stalls us from accurate calculations. Being exposed to recoverable (chance of) losses helps our minds gradually become comfortable with the idea and calibrate the mental assessment for decisions.

And why “as soon as possible”? Cos as any second passes, our life runway (or years to death) gets shortened, making any future physical, mental, or financial direct cost (since 1% of what you have now is a lot more than 10 years ago) and opportunity cost (your mortality funds getting exhausted vs the expected gain getting bigger) more expensive.

So what are the takeaways? You may have a new view on life approach, and I have a sound excuse for my deemed reckless and irresponsible activities.

Plus, always remember to take calculated risks and put your stop-loss (what is the maximum you can afford to lose). Don’t be like this bird either.

But I’m also a terrible trader.

Đầu tiên thì mất 1 khoản đủ mua vé đi Châu Âu khứ hồi, because some people didn't do their paperwork right. Lần sau thì mất từ 1 investment, gấp rất nhiều lần khoản đầu tiên. Nhanh gọn, 1-2 tin nhắn thông báo và 1 cục bay hơi.
Đúng là đọc sách báo, nghe kể lại chuyện người khác chẳng thể hiểu được gì cho đến khi nó xảy ra với mình, lại còn vào đúng lúc financial status rất low vì vừa đi chơi 1 thời gian dài mới quay lại làm việc và mình cũng không nổi tiếng với việc personal financial wise lắm. Then I started to blame everybody, which was partly fair because they directly caused it and it was not that difficult to avoid, bitter and hard to swallow.
Nhưng 1 lúc sau, thấy mình không những không cảm thấy khá lên mà còn tệ hơn, nên dừng lại và reflect. "Đã phải chịu financial loss, nếu không làm gì để recover được tội gì phải chịu cả emotional loss nữa". Nghĩ vậy, mình chuyển view từ Loss sang Lesson, it's not everyday that you (unwillingly) have this expensive lesson.
- Đầu tiên ngồi think backwards 1 cách khách quan xem mình có thể tránh được chuyện này không, then found out given these input, I have made the best decisions most of the times, rồi thấy mình cũng có 1 phần trách nhiệm. Không có gì phải regret rồi blame người khác.
- Sau đó làm giảm đi nỗi đau từ loss bằng cách phasing lại time window, nếu nhìn việc này như 1 separated incident trong thời gian ngắn thì rất lớn, nhưng nếu đặt vào đúng tổng thời gian cả 1 quá trình thì cũng không đến nỗi như vậy (mặc dù vẫn rất đau).
- Rồi lại câu thần chú "Moving forward, what's next?", ngồi draft out workplan để giải quyết và nhận ra nó cũng không đến nỗi tệ như mình tưởng tượng lúc đầu.
- Cuối cùng, đây có lẽ là điều mình học được có giá trị nhất, mình nghĩ cho người khác. Những người liên quan đến chuyện này đều có good will, cũng không muốn nó xảy ra, và cũng đang phải chịu emotional debt, cụ thể là với mình. Mình chủ động contact, rủ đi uống bia và make clear là shit happens, nobody wants it, you fucked up, I fucked up but I'm still alive, I don't blame you, here is my proposal what to do next. And everyone is not happy, but relieved and positive.

Cũng phải mất khá lâu mới recover và trả được hết nợ nần, nhưng nó không phải lần đầu và cũng chẳng phải lần cuối, và nhờ việc này mà mình học được rất nhiều. Be fair, clear, grateful, solution-oriented and you will be fine.

Mình hay nghĩ mấy thứ linh tinh, từ quan sát trên đường đi làm hay shower thought. Nhưng nghĩ thôi thì cũng chẳng đến đâu, lộn xộn 1 hồi rồi cũng quên mất. Mình cũng không có nhiều bạn để nghe mấy chuyện như thế này, nên nghĩ bụng có khi nên viết ra.

Mình viết cũng chẳng hay, chẳng biết hết hứng bao giờ, cũng chẳng care các bạn comment gì đâu vì cũng đây có ra tiền, nhưng được cái không bán hàng hay làm KOL, nên ai thích thì follow, không thì nhìn tạm hình hoàng hôn vậy.

Và vì là viết về những thứ trong đầu mình, nên nó cũng sẽ lộn xộn về cả nội dung lẫn ngôn ngữ, nên ai muốn đọc thì ráng chịu vậy, còn không thì thôi cũng có ai bắt đâu.

Sẽ repost lại content trên Facebook từ đầu đến giờ vào đây.